Powrót na stronę głównąBIULETYN INFORMACJI PUBLICZNEJ
STAROSTWA POWIATOWEGO W OPATOWIE

BIULETYN INFORMACJI PUBLICZNEJ
STAROSTWA POWIATOWEGO W OPATOWIE

www.bip.gov.pl wersja klasyczna www.bip.gov.pl wersja kontrastowa

Biuletyn Informacji Publicznej

Starostwo Powiatowe w Opatowie
Ikona statystyk

Zakres nieodpłatnej pomocy po nowelizacji ustawy

Zbieranie statystyk
UPRAWNIENI

Od 1 stycznia 2019 roku, zgodnie z nowelizacją ustawy, usługi będą świadczone każdej osobie fizycznej, która złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej (art. 4 ust. 1 ustawy).

ZAPISY NA PORADY

Przyjmowanie zgłoszeń na nieodpłatne porady odbywa się telefonicznie pod specjalnie wyznaczonym do tego celu numerem telefonu wskazanym przez starostę. Starosta oprócz obsługi zgłoszeń telefonicznych może również umożliwić uprawnionym dokonywanie zgłoszeń za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (art. 8 ust. 5 ustawy).

Specjalny numer telefonu przeznaczony do zapisów, winien być wskazany każdorazowo wraz z opublikowaną listą punktów (art. 8a ust. 3 ustawy). Ponadto warto, aby rozpowszechniać go również w ramach promowania systemu wśród mieszkańców powiatu.

FORMA ŚWIADCZENIA POMOCY NA ODLEGŁOŚĆ

Co do zasady porady udzielane są osobiście w wyznaczonych punktach. Wyjątek stanowi usługa świadczona osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową oraz osobom doświadczającym trudności w komunikowaniu się. Celem tej regulacji jest dotarcie z pomocą do grup z ograniczoną możliwością kontaktu z udzielającymi porad w punktach. Takim uprawnionym usługi poradnicze, z wyłączeniem nieodpłatnej mediacji, mogą być udzielane za pośrednictwem telefonu i za pomocą innych środków porozumiewania się na odległość lub poza punktem (art. 8 ust. 8 ustawy).

W przypadku osób z niepełnosprawnością ruchową, które nie mogą stawić się w punkcie osobiście (np. obłożnie chorych) powyższa regulacja umożliwi świadczenie usług w ich aktualnym miejscu pobytu, w tym w ramach wizyty domowej.

W przypadku osób doświadczających trudności w komunikowaniu, przepis daje możliwość zorganizowania wizyty w miejscu do tego dostosowanym, czyli przykładowo w takim miejscu urzędu gminy lub powiatu, które zostało wyposażone w odpowiedni sprzęt wspierający porozumienie, zgodnie z wymogami ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się. Ponadto daje podstawę do umówienia osoby uprawnionej w innej lokalizacji, gdzie będzie w razie potrzeby możliwość zaangażowania osoby wspierającej, np. tłumacza języka migowego. Niekiedy najbardziej dogodną formą świadczenia pomocy tej grupie osób będą środki porozumiewania się na odległość, ze względu na posiadanie w domu odpowiedniego sprzętu wspomagającego połączonego z komputerem.

Wybór formy świadczenia usług z ustawy każdorazowo będzie zależeć od indywidualnych potrzeb uprawnionego.

ASYSTA PORADNICZA

Asysta poradnicza polega na dodatkowym wsparciu osób korzystających z pomocy, mających trudności w samodzielnej realizacji otrzymanej porady z powodu niepełnosprawności, podeszłego wieku albo innych okoliczności życiowych.

Organizacja pozarządowa w ramach oferty może przedstawić dodatkowo porozumienia o wolontariacie zawarte z osobami, które będą wykonywały świadczenia w ramach prowadzonego punktu, w tym służyły asystą tym osobom (art. 11 ust. 6b ustawy).

Asysta poradnicza ma charakter fakultatywny, co oznacza, że usługa ta jest oferowana w miarę możliwości.

POSZERZENIE ZAKRESU POMOCY PRAWNEJ

Rozszerzenie zakresu usług oferowanych w ramach nieodpłatnej pomocy prawnej polega przede wszystkim na wprowadzeniu usługi sporządzania projektu pisma, w miejsce dotychczasowego „udzielenia pomocy w sporządzaniu projektu pisma” (art. 4 ust. 1 ustawy).

Nieodpłatna pomoc prawna będzie obejmowała również nieodpłatną mediację, podobnie jak nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, fakultatywnie od roku 2019 roku, a obligatoryjnie od roku 2020.

EDUKACJA PRAWNA W KAŻDYM POWIECIE

Jaki będzie zakres i formy edukacji prawnej?

Zakres tematyczny edukacji powinien być  ściśle związany z problemami zgłaszanymi w trakcie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (art. 11 ust. 7 zdanie drugie).

Edukacja prawna może być prowadzona w różnych formach:
• informatorów i poradników, 
• otwartych wykładów i warsztatów,
• rozpowszechnianiu informacji za pośrednictwem środków masowego przekazu i zwyczajowo przyjętych form komunikacji, w tym prowadzeniu kampanii społecznych (art. 3b ust. 2 ustawy).

W umowie z organizacją starosta, może określić preferowane formy realizacji zadań z zakresu edukacji prawnej (art. 11 ust. 7 ustawy zdanie trzecie).

Kto może prowadzić edukacją prawną?

Organizacji pozarządowej, która zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej z powiatem, powierza się jednocześnie zadania z zakresu edukacji prawnej (art. 11 ust. 7 zdanie drugie ustawy). Wykonanie zadań z zakresu edukacji prawnej będzie podlegać kontroli starosty, podobnie jak inne zadania powierzone umową (art. 11 ust. 8 ustawy).

Jaki powinien być wymiar działań edukacyjnych?

Organizacja pozarządowa realizuje zadanie edukacyjne w wymiarze co najmniej jednego działania rocznie, przypadającego na każdy punkt (art. 11 ust. 7 ustawy zdanie drugie).

Jak wygląda finansowanie edukacji prawnej?

Zadanie z zakresu edukacji prawnej realizowane jest w ramach umowy na prowadzenie punktu z organizacją pozarządową, a finansowane z 3 procent kwoty ogólnej dotacji (art. 20 ust. 1 ustawy).

SPECJALIZACJE PUNKTÓW

Wszystkie lub wybrane dyżury w punkcie mogą posiadać określoną specjalizację. Specjalizacja całego punktu lub pojedynczych dyżurów w punkcie (art. 8 ust. 9 ustawy) może być określona poprzez podanie:
• dziedziny i tematyki (np. porady z zakresu prawa lokalowego) albo
• adresatów poradnictwa (np. poradnictwo dla lokatorów budynków reprywatyzowanych, czy poradnictwo dla osób zadłużonych w ramach poradnictwa obywatelskiego (art. 3a ust. 1 zdanie drugie ustawy), dla seniorów, dla klientów pomocy społecznej, dla osób z niepełnosprawnością i ich opiekunów).

Warto podkreślić, że starosta, uwzględniając opinie gmin (art. 9 ust. 1 pkt 1, ppkt d), może dowolnie ukształtować specjalizacje, stosownie do rozpoznanych potrzeb mieszkańców i aktualnego popytu na dany rodzaj usług.

Należy przez to rozumieć, iż określenie specjalizacji nie musi oznaczać zaniechania w punkcie porad z zakresu innych dziedzin, wykraczających poza dziedzinę specjalizacji wskazaną jako wiodącą. Starosta może również zdecydować, że w danym punkcie będzie świadczony wyłącznie jeden wskazany rodzaj usług, jak np. nieodpłatna mediacja (art. 8 ust. 13 ustawy).

INTEGRACJA Z INNYM FORMAMI DARMOWEJ POMOCY

Integracja usług świadczonych na podstawie ustawy z innymi formami bezpłatnego poradnictwa będzie miała zastosowanie w sytuacji, gdy  przedstawiony przez uprawnionego problem (lub jego kontekst) nie może być rozwiązany w całości lub w części poprzez udzielenie nieopłatnej pomocy prawnej albo porady obywatelskiej (art. 5 ust. 4 ustawy).
Wówczas ustawa nakłada na udzielającego porady obowiązek poinformowania o możliwościach uzyskania innej stosownej pomocy w jednostkach nieodpłatnego poradnictwa ujętych na liście sporządzanej przez starostę (art. 8a ustawy).

Przekierowanie to może również na przekazaniu oferty jednostki poradnictwa specjalistycznego z listy nieodpłatnego poradnictwa specjalistycznego w formie karty informacyjnej lub ulotki (art. 5 ust. 5 ustawy).
Lista taka jest aktualizowana i publikowana od roku 2019 przez starostę (art. 8a ust. 1 i ust. 4 ustawy).

Tworząc listę darmowego poradnictwa dostępnego dla mieszkańców powiatu należy pamiętać o wykazaniu centralnych instytucji lub ich agend, organizujących od lat poradnictwo specjalistyczne na podstawie odrębnych uregulowań, najczęściej w formie infolinii tematycznych lub innych środków porozumiewania się na odległość.

ZAPEWNIANIE JAKOŚCI

Organizacje realizujące zadanie są zobowiązane do posiadania i stosowania standardów obsługi i wewnętrznej kontroli jakości. Podmioty pozarządowe przystępując do konkursu powinny wykazać się takimi wewnętrznymi uregulowaniami. Nad działalnością radców prawnych i adwokatów czuwają samorządy prawnicze.

Poza systemem kontroli wewnętrznej ustawodawca przewiduje system kontroli zewnętrznej. Zewnętrzną kontrolę jakości sprawuje starosta, a wojewoda w zakresie swoich kompetencji kontroluje wykonywanie zadań przez organy samorządu terytorialnego.

Starosta sprawuje kontrolę bieżącą nad wykonywaniem zadań przez organizację, której zleca prowadzenie punktu na terenie danego powiatu. Odbywa się ona na zasadach określonych w art. 17 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (art. 11 ust. 8 ustawy). W ramach tej kontroli starosta dokonuje również sprawdzenia, czy organizacja pozarządowa świadczy usługi przestrzegając poufności, profesjonalizmu, rzetelności i zasad etyki, a także czy w praktyce stosuje zadeklarowane standardy obsługi klientów i wewnętrzny system kontroli jakości (art. 11 ust. 8a ustawy).

Nowelizacja ustawy wprowadza tzw. ankiety satysfakcji klientów. Każdy uprawniony korzystający z porady na koniec wizyty może wypełnić anonimową ankietę, w której przekaże swoją opinię o usłudze (art. 7 ust. 1 zdanie drugie ustawy). Uprawniony może również w późniejszym terminie zgłosić uwagi bezpośrednio do odpowiedniego starosty.

Starosta analizuje wszystkie nadesłane opinie pod kątem potrzeby usprawnień i poprawy jakości działania punktów (art. 7 ust. 5 ustawy).

Nowelizacja ustawy kładzie nacisk na regularną wymianę informacji i systemową współpracę na rzecz zapewniania jakości pomiędzy starostą (który kontroluje wykonywanie umów), a samorządami prawniczymi, organizacjami pozarządowymi, jak i wojewodą. Przykładem może być fakt, że nadesłanie przez starostę informacji o zaniechaniu współpracy z daną organizacją i rozwiązanie umowy na świadczenie usług w danym powiecie, może stanowić dla wojewody sygnał do wszczęcia postępowania w zakresie ewentualnego wykreślenia podmiotu pozarządowego z listy organizacji uprawnionych do udziału w systemie, jako nie zapewniającego odpowiednich kompetencji.

Ponadto porady udzielane w ramach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, poddawane są również ocenie merytorycznej. Wojewoda w ramach swoich kompetencji zleca recenzję wybranych porad. Bieżąca ocena wybranych porad obywatelskich odbywa się przy udziale doświadczonego recenzenta. Wyniki oceny porad przekazywane są właściwemu staroście, celem wykorzystania ich w sprawowanej przez niego kontroli nad wykonywaniem umów przez organizacje (art. 11d ust. 11 ustawy).

Jak wspomniano, wojewoda posiada uprawnienie kontroli sposobu wykonania przez powiaty zadania polegającego na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, gdyż jest to zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej (art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z 23 stycznia 2009 roku o wojewodzie i administracji rządowej w województwie).

Ponadto wojewoda od 2019 roku posiada uprawnienia do prowadzenia list organizacji świadczących usługi nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz nieodpłatnej mediacji. Począwszy od konkursów przeprowadzanych w roku 2019 wpis na listę będzie konieczny, aby podmiot mógł być wyłoniony do prowadzenia w roku 2020 punktu w powiatach na terenie danego województwa, zaś uproszczeniu powinna ulec dokumentacja przedkładana do konkursu organizowanego przez powiat (art. 11d ustawy).

Wojewoda bierze udział w rozwijaniu kwalifikacji doradców obywatelskich poprzez wspieranie organizacji szkoleń i dorocznych kursów doszkalających dla doradców obywatelskich, w szczególności polegające na użyczaniu sal wykładowych oraz udostępnianiu informacji o organizowanych szkoleniach powiatom i rozpowszechnianie informacji o tych szkoleniach na stronie internetowej urzędu wojewody (art. 11a ust. 4 ustawy).

PROMOCJA SYSTEMU

Upowszechnianie wiedzy o działalności systemu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego należy do starosty (art. 9 ust. 4 ustawy).

Listę punktów działających w systemie, wraz z listą innych jednostek nieodpłatnego poradnictwa tematycznego, dostępnego dla mieszkańców, starosta udostępnia w szczególności (art. 8a ust. 4 ustawy):
•  w Biuletynie Informacji Publicznej;
•  na stronach internetowych urzędu starostwa powiatowego i urzędów gmin na obszarze tego powiatu;
•  w lokalnych środkach masowego przekazu (co najmniej raz w roku);
•  w sposób zwyczajowo przyjęty na terenie powiatu.

Powyżej przedstawione stanowiska są jedynie opiniami o możliwym rozumieniu omawianych przepisów.

Informacje opublikowane na stronie zostały przygotowanie we współpracy z Instytutem Wymiaru Sprawiedliwości.

Podmiot udostępniający:
Starostwo Powiatowe w Opatowie
Informację wytworzył:
Ewa Masternak
Informację wprowadził:
Ewa Masternak
Data wytworzenia:
2020-04-23
Data publikacji:
2020-04-23
Data ostatniej zmiany:
2020-04-23

Ostatnią modyfikację serwisu wykonano 2020-10-23 15:31:28, zmian dokonał(a): Anita Tutak - Skórska

WCAG 2.0 (Level AA)